W 2023 roku na świecie toczyło się 61 konfliktów zbrojnych – to najwyższa liczba od zakończenia II wojny światowej. Eksperci alarmują, że oprócz tragedii ludzkiej, wojny stanowią cichego zabójcę klimatu, generując straty, których nie uwzględnia się w żadnych oficjalnych bilansach.
Działania zbrojne prowadzą do bezpośredniej dewastacji środowiska, ale ich wpływ sięga znacznie głębiej. Operacje wojskowe, zwłaszcza lotnictwo i logistyka, generują olbrzymie ilości CO₂, porównywalne z emisjami całych państw, jednak dane na ten temat często nie są publicznie raportowane. Konflikty odciągają również zasoby polityczne i finansowe od globalnej współpracy na rzecz klimatu.
Długofalowym skutkiem wojen są także niewybuchy i miny lądowe, które przez dekady mogą uwalniać toksyczne substancje do gleby i wód gruntowych. Zmiany klimatyczne dodatkowo potęgują to zagrożenie – powodzie mogą przemieszczać miny, a ekstremalne upały zwiększają ryzyko eksplozji starej amunicji, co miało miejsce np. w Wielkiej Brytanii z bombami z czasów II wojny światowej.
Zależność między wojną a klimatem jest dwukierunkowa, ponieważ skutki globalnego ocieplenia same mogą zwiększać ryzyko wybuchu przemocy. Susze, fale upałów czy załamania produkcji rolnej potęgują napięcia społeczne i konflikty o zasoby, działając jak katalizator dla eskalacji tam, gdzie państwa są niestabilne. Część konfliktów na Bliskim Wschodzie czy w regionie Sahelu bywa z tego powodu określana mianem „wojen klimatycznych”.
Konflikty zbrojne prowadzą również do masowych wysiedleń, a uchodźcy stają się podwójnie narażeni na kryzys. Osoby zmuszone do opuszczenia domów często osiedlają się na terenach podatnych na powodzie czy ekstremalne zjawiska pogodowe, a wyczerpanie zasobów uniemożliwia im adaptację do zagrożeń klimatycznych.
W dobie kryzysu klimatycznego wojna staje się procesem środowiskowym, którego skutki przekraczają granice państw i trwają przez dziesięciolecia. Koszty klimatyczne konfliktów pozostają jednak niemal całkowicie niewidoczne w oficjalnych statystykach, co utrudnia realizację globalnych celów klimatycznych i adaptację do postępującego ocieplenia.
Źródło: https://www.ekologia.pl/srodowisko/wojna-jako-cichy-zabojca-klimatu-tych-strat-nie-widac-w-bilansach-ofiar/
