Eksport usług, przez lata jeden z kluczowych motorów napędowych polskiej gospodarki, odnotowuje bezprecedensowe spowolnienie. Jego udział w krajowym PKB zaczął systematycznie spadać, co jest zjawiskiem, którego we współczesnej historii Polski nie obserwowano na taką skalę. Mimo to najnowsze dane wskazują na pierwsze, ostrożne sygnały możliwej poprawy.
W rekordowym 2022 roku eksport polskich usług stanowił blisko 14 proc. PKB kraju. Jednak już w 2024 roku jego znaczenie dla gospodarki zaczęło maleć, a udział w PKB spadł do niespełna 13 proc., by w kolejnych kwartałach obniżyć się do 12,8 proc. Tak długotrwałe osłabienie w zorientowanych na eksport branżach usługowych jest sytuacją bezprecedensową od 2004 roku, kiedy to sektor ten niemal nieprzerwanie rósł szybciej niż cała gospodarka.
Głównym hamulcem okazała się branża transportowa, której przychody zagraniczne znacząco zmalały, między innymi z powodu stagnacji w niemieckiej gospodarce oraz zmian w unijnych regulacjach, znanych jako Pakiet Mobilności. Do osłabienia przyczynił się również sektor turystyczny, którego zagraniczna sprzedaż wciąż nie powróciła do poziomów sprzed pandemii COVID-19, stanowiąc równowartość 1,5 proc. PKB w porównaniu do 2,4 proc. wcześniej.
Co więcej, dotychczasowy motor wzrostu, czyli nowoczesne usługi dla biznesu, obejmujące IT i finanse, również wyhamował. Wzrost w tym obszarze, relatywnie do polskiego PKB, od ponad dwóch lat stoi w miejscu, a nawet lekko maleje. Jako przyczyny wskazuje się szybki wzrost kosztów pracy w Polsce oraz postępującą na świecie automatyzację z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.
Problem pogłębił fakt, że w czasie, gdy eksport usług hamował, ich import dynamicznie przyspieszał, napędzany głównie przez zagraniczne podróże Polaków. W rezultacie nadwyżka Polski w wymianie usługowej zaczęła topnieć, spadając z 5,6 proc. PKB do 4,4 proc. PKB w ciągu roku. To właśnie sektor usługowy, a nie produkcyjny, w większym stopniu przyczynił się do pogorszenia całkowitego salda wymiany handlowej Polski, co miało negatywny wpływ na wzrost gospodarczy.
Analitycy widzą jednak powody do ostrożnego optymizmu, wskazując, że tempo wzrostu eksportu usług, choć wciąż niskie, zaczyna stopniowo przyspieszać, a w niektórych sektorach widać już ożywienie. Poprawa koniunktury w Europie Zachodniej, zwłaszcza w Niemczech, powinna pozytywnie wpłynąć na popyt na usługi transportowe, budowlane i serwisowe. Długoterminowym zagrożeniem pozostaje jednak rewolucja AI, która może obniżyć zapotrzebowanie na krajowe usługi biznesowe, generujące dziś około 30 proc. nadwyżki w handlu usługami.
Źródło: https://www.money.pl/gospodarka/zacial-sie-wazny-motor-polskiej-gospodarki-widac-swiatelko-w-tunelu-analiza-7249412594948416a.html
