Wprowadzany w Polsce system kaucyjny na butelki PET, przedstawiany jako krok w stronę ekologii, może w rzeczywistości generować wyższe koszty dla konsumentów i większy ślad węglowy niż obecne metody zbiórki. Z analizy cyklu życia produktu wynika, że nowe rozwiązanie, funkcjonując równolegle do istniejącego systemu gminnego, dubluje infrastrukturę i zwiększa emisje CO₂.
Analiza ekonomiczna wskazuje, że kaucja w wysokości 50 groszy za butelkę działa jak dodatkowy podatek, zamrażając środki finansowe konsumentów. W przypadku czteroosobowej rodziny, która zużywa miesięcznie około 120 butelek, oznacza to konieczność wyłożenia dodatkowych 720 zł rocznie. Każda niezwrócona butelka staje się trwałą stratą finansową dla gospodarstwa domowego.
Kluczowym problemem okazuje się ślad węglowy. Według raportu BioVeradi, na który powołuje się źródło, jednostkowy ślad węglowy butelki PET w systemie kaucyjnym przekracza 11 g CO₂, podczas gdy w systemie gminnym generuje ona około 4 g CO₂. Różnica wynika głównie z transportu konsumenckiego – dojazdów do sklepów w celu zwrotu opakowań – który może odpowiadać nawet za 45% całkowitych emisji nowego systemu.
Dodatkowym, często pomijanym obciążeniem, są automaty kaucyjne. Urządzenia te pracują przez całą dobę, zużywając energię elektryczną na działanie, chłodzenie i obsługę systemów IT. Koszty ich instalacji i utrzymania są przenoszone na sklepy, a ostatecznie na klientów w postaci wyższych cen produktów.
Podstawowy problem polega na tym, że system kaucyjny nie zastępuje istniejącego modelu zbiórki odpadów, lecz funkcjonuje równolegle do niego. Taka sytuacja prowadzi do dublowania infrastruktury, transportu i kosztów, co jest rozwiązaniem problematycznym zarówno z perspektywy finansowej, jak i klimatycznej. Zamiast wzmacniać i uszczelniać działający system gminny, zdecydowano się na wdrożenie równoległego, bardziej emisyjnego modelu.
W świetle przedstawionej analizy system kaucyjny w obecnym kształcie jawi się jako rozwiązanie, które przenosi ukryte koszty na konsumentów, zwiększa emisje związane z transportem i zużyciem energii. Zamiast optymalizować istniejące procesy, wprowadza kosztowny i emisyjny eksperyment infrastrukturalny, którego bilans ekologiczny i ekonomiczny budzi poważne wątpliwości.
Źródło: https://www.ekologia.pl/wiadomosci/polska/system-kaucyjny-w-polsce-pod-lupa-dlaczego-w-obecnym-ksztalcie-nie-jest-ani-tani-ani-ekologiczny/
