W maju 2026 roku rozpoczęto prace nad pierwszą w historii Polski Polityką Architektoniczną Państwa. Ten strategiczny dokument ma zakończyć erę chaotycznego rozwoju miast i wsi, co według ekspertów może bezpośrednio przełożyć się na poprawę zdrowia fizycznego i psychicznego mieszkańców poprzez tworzenie bardziej przyjaznych i funkcjonalnych przestrzeni do życia.
Polska jest jednym z ostatnich krajów Unii Europejskiej bez oficjalnej, ogólnokrajowej polityki architektonicznej. Dotychczasowy brak spójnych standardów planistycznych doprowadził do wielu negatywnych zjawisk, które mają bezpośredni wpływ na zdrowie publiczne. Jak wskazują dane, miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obejmują zaledwie jedną trzecią kraju, co w praktyce oznacza, że wiele inwestycji powstaje w sposób niekontrolowany. Skutkuje to degradacją krajobrazu, tzw. „betonozą”, oraz rozlewaniem się miast, co zmusza mieszkańców do codziennego, długotrwałego korzystania z samochodów. Taki model rozwoju przyczynia się do zwiększenia poziomu stresu, chorób cywilizacyjnych związanych z siedzącym trybem życia oraz zanieczyszczenia powietrza.
W odpowiedzi na te wyzwania, w Ministerstwie Rozwoju i Technologii powołano zespół doradczy, który opracuje założenia nowej polityki. Jak podkreśla Piotr Fokczyński, prezes Krajowej Rady Izby Architektów RP, celem jest stworzenie dokumentu strategicznego, który uporządkuje przepisy i pozwoli na wielobranżową koordynację działań. Nowa polityka ma wyznaczyć standardy jakości budynków i infrastruktury, kładąc nacisk na zrównoważone zarządzanie przestrzenią, które jest kluczowe dla dobrostanu mieszkańców. Główne cele, które mają bezpośrednie przełożenie na zdrowie, to:
Pracom nad dokumentem towarzyszy odbywający się w Warszawie Kongres Architektury Polskiej. To kluczowe wydarzenie, podczas którego eksperci i przedstawiciele środowisk architektonicznych, takich jak Izba Architektów RP, Stowarzyszenie Architektów Polskich oraz Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, dyskutują nad przyszłym kształtem polskiej przestrzeni. Rekomendacje wypracowane podczas paneli i spotkań mają bezpośrednio wpłynąć na treść Polityki Architektonicznej Państwa. Dyskusje koncentrują się na tym, jak projektować miasta i wsie, by były nie tylko estetyczne, ale przede wszystkim zdrowe, bezpieczne i funkcjonalne dla wszystkich grup społecznych.
Wdrożenie spójnej polityki architektonicznej jest postrzegane jako historyczna szansa na poprawę jakości życia w Polsce. Lepsze planowanie przestrzenne to nie tylko kwestia estetyki, ale fundamentalny element dbałości o zdrowie publiczne. Oczekuje się, że dokument wyznaczy kierunki rozwoju na kolejne lata, promując rozwiązania, które będą wspierać zdrowy styl życia i dobrostan psychiczny obywateli.
https://pkb24.pl/polska-polityka-architektoniczna-nie-istnieje-wkrotce-ma-sie-to-jednak-zmienic/
