Unijny mechanizm CBAM, mający chronić europejski przemysł, wymaga dopracowania. Orlen wskazuje na przypadki omijania przepisów, szczególnie w branży nawozów, gdzie obserwuje się napływ produktów z Rosji i Białorusi.
Mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM) został wprowadzony przez Unię Europejską jako narzędzie ochrony europejskiego przemysłu przed tzw. ucieczką emisji. Celem jest wyrównanie szans poprzez obciążenie importowanych towarów kosztem emisji CO2 poniesionych podczas ich produkcji poza UE. Jednak zdaniem przedstawicieli Grupy Orlen, mechanizm ten jest wciąż niedopracowany i nie przynosi oczekiwanych efektów.
Witold Literacki, wiceprezes zarządu ds. korporacyjnych w Orlen SA, podkreśla, że istnieją przypadki omijania regulacji CBAM, co podważa jego skuteczność. Zamiast chronić rynek, pozwala to części podmiotów działać poza jego ramami, co negatywnie wpływa na konkurencyjność europejskich producentów.
Szczególnie dotkliwe problemy z omijaniem CBAM odnotowuje się w branży nawozów. Firma Anwil zgłasza znaczące trudności związane z napływem nawozów z Rosji i Białorusi, które są produkowane z pominięciem unijnych standardów klimatycznych. Mimo to, te produkty zalewają europejski rynek, stanowiąc poważne zagrożenie dla krajowych zakładów produkcyjnych.
Według danych Eurostatu, Rosja była znaczącym dostawcą nawozów do UE. Choć na niektóre produkty nałożono cła i kontrole, wcześniej nie podlegały one ograniczeniom. Orlen zwraca uwagę, że import nawozów ze Wschodu może nieświadomie finansować działania wojenne, co stanowi dodatkowy argument za uszczelnieniem systemu.
Eksperci wskazują, że CBAM powinien być stosowany rozważnie. Choć jest ważnym narzędziem ochronnym, istnieją sektory, w których jego wprowadzenie może być nieuzasadnione lub wręcz szkodliwe dla konsumentów. Przykładem mogą być ropa naftowa czy gaz, których import spoza UE, po obciążeniu podatkiem węglowym, mógłby znacząco podnieść ceny dla odbiorców.
Polska Izba Przemysłu Chemicznego również zwraca uwagę na ryzyko obchodzenia mechanizmu i postuluje wzmocnienie mechanizmów kontroli i weryfikacji. Podobne obawy zgłaszają przedstawiciele branży cementowej, którzy wskazują na rekordowy import taniego cementu spoza UE, konkurującego z europejską produkcją.
Źródło: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Unijny-podatek-CBAM-Orlen-bije-na-alarm-System-jest-dziurawy-a-Rosja-zalewa-nas-produktami-9086655.html
