Od 2027 roku w Unii Europejskiej zacznie obowiązywać nowy system handlu uprawnieniami do emisji, ETS2, który obejmie transport i budynki. Dla polskich gospodarstw domowych oznacza to gwałtowny wzrost kosztów życia, a roczne rachunki za ogrzewanie i paliwo mogą wzrosnąć nawet o kilka tysięcy złotych.
Nowy unijny system handlu emisjami, ETS2, w praktyce wprowadzi opłaty za paliwa używane w transporcie drogowym oraz do ogrzewania budynków. Zmiany dotkną zarówno obiekty publiczne, jak i prywatne domy, mieszkania oraz budynki usługowe i handlowe. Polska, ze względu na duże zapotrzebowanie na ciepło i wysoki udział węgla w ogrzewaniu, należy do krajów, których obywatele odczują reformę szczególnie dotkliwie.
Zgodnie z prognozami przedstawionymi w raporcie byłych urzędników państwowych, Wandy Buk i Marcina Izdebskiego, Polaków czekają znaczące podwyżki. Przykładowo, dodatkowy roczny koszt ogrzewania węglem budynku o powierzchni 100 m² wzrośnie o 1 905 zł do 2030 roku, a do 2050 roku aż o 16 973 zł. Podrożeją także paliwa – cena diesla ma wzrosnąć o 0,65 zł na litrze do 2030 roku, a benzyny o 0,54 zł.
Przekłada się to na konkretne obciążenia dla budżetów domowych. Skumulowany dodatkowy koszt dla przeciętnego gospodarstwa domowego w Polsce, które ogrzewa się węglem, może wynieść 2 985 zł już w 2030 roku. W perspektywie do 2040 roku kwota ta rośnie do 25 738 zł rocznie. W przypadku ogrzewania gazem ziemnym podwyżki będą niższe, ale wciąż odczuwalne.
System ETS2 jest częścią Europejskiego Zielonego Ładu, którego celem jest osiągnięcie przez UE neutralności klimatycznej do 2050 roku. Nowe regulacje będą funkcjonowały na identycznych zasadach w całej Unii, niezależnie od różnic w dochodach, warunkach klimatycznych czy strukturze gospodarki. To sprawia, że kraje Europy Środkowo-Wschodniej, gdzie dekarbonizacja jest mniej zaawansowana, a dochody niższe, poniosą relatywnie wyższe koszty niż państwa Europy Zachodniej i Północnej.
Aby złagodzić społeczne skutki transformacji, Unia Europejska przewidziała mechanizmy wsparcia. Państwa członkowskie są zobowiązane do przygotowania krajowych Społecznych Planów Klimatycznych, które określą, jak zostaną wykorzystane fundusze na wsparcie najbardziej dotkniętych gospodarstw domowych. Obecnie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają prace nad wdrożeniem dyrektywy do polskiego prawa.
Wprowadzenie systemu ETS2 najmocniej uderzy w gospodarstwa domowe o niskich dochodach, dla których wydatki na energię stanowią znaczną część budżetu. Eksperci z Bertelsmann Stiftung ostrzegają, że grupami szczególnie narażonymi na wzrost kosztów będą mieszkańcy starych, nieocieplonych domów jednorodzinnych, a wśród nich kobiety i osoby starsze. Skuteczne i dobrze ukierunkowane mechanizmy kompensacyjne będą kluczowe, aby te grupy nie zostały nadmiernie obciążone finansowo.
Źródło: https://forsal.pl/gospodarka/aktualnosci/artykuly/10634949,nawet-4-tysiace-zlotych-w-skali-roku-wprowadzenie-nowej-oplaty-za-emisje-podnosi-spowoduje-wzrost-rachunkow-za-ogrzewanie.html
