Sejm uchwalił ustawę, która kończy z osobnym systemem prawnym dla uchodźców z Ukrainy, wprowadzonym po 2022 roku. Najważniejsze zmiany dotyczą świadczeń socjalnych i wprowadzenia twardego terminu na rejestrację – brak wniosku o PESEL UKR w ciągu 30 dni od wjazdu będzie oznaczał utratę ochrony czasowej.
Jedną z kluczowych zmian jest zaostrzenie przepisów dotyczących legalizacji pobytu. Zgodnie z nowymi regulacjami, niezłożenie wniosku o nadanie numeru PESEL UKR w terminie 30 dni od dnia przybycia do Polski będzie skutkować wygaśnięciem ochrony czasowej. Taka sytuacja będzie traktowana jako dorozumiana rezygnacja z ubiegania się o pomoc.
Nowa ustawa wprowadza również ograniczenia w dostępie do niektórych świadczeń. Pomoc w zakresie zakwaterowania i wyżywienia zostanie ograniczona wyłącznie do grup szczególnie wrażliwych. Podobnie, opieka zdrowotna będzie w pełni dostępna tylko dla małoletnich, osób pracujących, ofiar przemocy oraz osób przebywających w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania. Pozostali niepracujący cudzoziemcy będą mieli dostęp do opieki medycznej na zasadach ogólnych.
Dotychczasowa tzw. specustawa, obowiązująca od 2022 roku, tworzyła odrębny system upraszczający zasady pobytu, pracy i dostępu do świadczeń dla uchodźców wojennych z Ukrainy. Nowe przepisy mają na celu wygaszenie tego systemu i przeniesienie kluczowych rozwiązań do ogólnej ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom. Legalność pobytu Ukraińców objętych ochroną zostanie przedłużona do 4 marca 2027 roku, co jest dostosowaniem do decyzji Rady UE.
Zmiany dotkną również system edukacji. Specjalne zasady finansowania dodatkowych zadań w szkołach, darmowego transportu czy dodatkowych lekcji języka polskiego będą obowiązywać tylko do końca bieżącego roku szkolnego. Po tym terminie placówki oświatowe powrócą do stosowania ogólnych zasad dotyczących pomocy cudzoziemcom. Ustawa, co do zasady, wejdzie w życie 5 marca 2026 roku, zapewniając okres przejściowy na dostosowanie się do nowych regulacji.
Źródło: https://www.portalsamorzadowy.pl/polityka-i-spoleczenstwo/koniec-specjalnych-uprawnien-dla-ukraincow-beda-traktowani-jak-pozostali-uchodzcy,646465.html
